Jasna Góra: Czarna Madonna

Według legendy, św. Łukasz Ewangelista miał namalować wizerunek Madonny na deskach stołu, przy którym spożywała posiłki Święta Rodzina. Dotychczas nie ustalono dokładnej daty powstania obrazu, który szybko zasłynął cudami. Istnieją dwie hipotezy ma temat powstania obrazu. Według hipotezy "wschodniej" powstał w Biznacjum w VI-VII w., lub na Rusi w IX. Według "zachodniej" został namalowany z XIII-XIV wieku we Włoszech. Obraz namalowany jest na drewnianej tablicy o wymiarach: 122,2/82,2/3,5 cm. Przedstawia Maryję z Dzieciątkiem na ręku. Jezus spoczywa na jej lewym ramieniu, ubrany w sukienkę koloru karminowego. W lewej ręce trzyma księgę, prawą zaś unosi ku górze w geście nauczyciela, władcy lub  błogosławieństwa. Prawa ręka Maryi spoczywa na piersi. Niebiesko-granatowa suknia i tego samego koloru płaszcz Maryi ozdobione są złocistymi liliami. Nad jej czołem namalowana została sześcioramienna gwiazda. Główne tło obrazu jest koloru niebiesko-zielonego, a dominującym elementem ikony są złote nimby wokół głowy Maryi i Jezusa, które zlewają się w jedną kompozycję, stanowiąc charakterystyczny detal kontrastujący z ciemną karnacją twarzy postaci.

Twarz Matki Bożej jest koloru brązu (miodu), co jest związane ze sposobem malowania ikon. Twarz jest ciemna również dlatego, że ma dużo warstw werniksu, który z czasem ciemnieje. Prawy policzek Matki Bożej znaczą dwie równolegle biegnące rysy, przecięte trzecią na linii nosa. Na szyi występuje sześć cięć, z których dwa są widoczne dość wyraźnie, zaś cztery pozostałe – słabiej.

Obraz Matki Bożej Jasnogórskiej zalicza się do ikon określanych nazwą "Hodegetria", co oznacza "Wskazująca drogę". Ikona przedstawia Maryję – Matkę Boga z Dzieciątkiem Jezus, które jest Synem Bożym i Jej Synem. W tym znaczeniu Ikona Jasnogórska jest nawiązuje do wydarzenia biblijnego, które uobecnia, pobudza do refleksji i skłania do modlitwy.

awo//ter