Życie konsekrowane w Polsce

Osoby konsekrowane w Kościele to wierni, którzy złożyli śluby czystości, ubóstwa i posłuszeństwa w jednym z instytutów życia konsekrowanego (zakonie, zgromadzeniu zakonnym lub instytucie świeckim). W Polsce jest ich ok. 31 tys.: 22,3 tys. zakonnic (w tym 1,4 tys. klauzurowych), 7,5 tys. zakonników (w tym 6,2 tys. księży zakonnych i ok.1,3 tys. braci) oraz ok. 1,1 tys. świeckich konsekrowanych.

Ponadto 5,6 tys. polskich zakonników pracuje poza granicami Polski. Na liczbę tę składa się 2,2 tys. polskich sióstr posługujących za granicą: 524 na misjach, 461 w krajach dawnego Związku Radzieckiego, a ok. 1,3 tys. w innych krajach. Za granicą pracuje także 3,4 tys. polskich zakonników, w tym 663 na Wschodzie, w krajach dawnego bloku komunistycznego.

W Polsce działa 100 żeńskich zgromadzeń zakonnych (tzw. czynnych – czyli prowadzących różne dzieła apostolskie) oraz 14 zakonów klauzurowych. Natomiast męskich zakonów i zgromadzeń jest 56. Do najliczniejszych należą m.in. franciszkanie i salezjanie, a z żeńskich – elżbietanki i służebniczki starowiejskie. Ponadto w Polsce są 33 instytuty świeckie, zarówno powstałe w Polsce, jak też zagraniczne.

Osoby konsekrowane prowadzą szkoły, przedszkola, świetlice dla dzieci, pracują w mediach, wydawnictwach, duszpasterstwach, sanktuariów i in.

Polska słynie w świecie z dużej ilości powołań zakonnych. Jednak w ostatnich latach zauważalna jest tendencja spadkowa – do zgromadzeń zakonnych wstępuje znacznie mniej kobiet niż np. pod koniec lat 90. Obecnie w zakonnych nowicjatach do złożenia ślubów przygotowuje się 642 nowicjuszek (w tym 69 w klasztorach klauzurowych) a 517 postulantek (w tym 46 w klasztorach klauzurowych) rozpoczęło formację zakonną.

Natomiast do męskich nowicjatów i seminariów zakonnych wstąpiło w 2005 roku – 545 kandydatów. Większość z nich przygotowuje się także do przyjęcia święceń kapłańskich poprzez studia filozoficzno-teologiczne, a 39 z nich chciałoby służyć jako bracia zakonni. W seminariach zakonnych kształci się obecnie ok. 1,8 tys. przyszłych księży zakonnych. Można jednak zauważyć lekką tendencję spadkową, choć liczba nowicjuszy oscyluje ok. 600 rocznie.

Polska jest atrakcyjnym krajem dla nowych wspólnot zakonnych, dlatego zakładają one tutaj swoje placówki, licząc na nowych członków. W ciągu ostatnich lat swoje domy otworzyło w Polsce ponad 50 zgromadzeń zagranicznych (w ciągu ostatnich 5 lat – 26), wśród nich tak znane jak misjonarki miłości Matki Teresy z Kalkuty.

Wyższe przełożone zgromadzeń żeńskich współpracują w ramach Konferencji Wyższych Przełożonych Zgromadzeń Żeńskich. Jej przewodniczącą jest urszulanka – matka Jolanta Olech. Analogicznej – Konferencji Wyższych Przełożonych Zakonów Męskich w Polsce przewodniczy franciszkanin o. Kazimierz Malinowski.

Przełożone zakonów kontemplacyjnych tworzą Konferencję Wyższych Przełożonych Żeńskich Klasztorów Kontemplacyjnych. Na jej czele stoi kamedułka m. Weronika Sowulewska. Natomiast odpowiedzialne generalne instytutów świeckich tworzą Krajową Konferencję Instytutów Świeckich. Jej przewodniczącą jest Teresa Nalepa z Instytutu Świeckiego Chrystusa Króla. W ramach Konferencji Episkopatu Polski – Komisji ds. Instytutów Życia Konsekrowanego przewodniczy biskup sandomierski Andrzej Dzięga, natomiast delegatem KEP ds. Instytutów Świeckich jest bp Józef Szamocki, biskup pomocniczy diecezji toruńskiej.

awo//ter