Kraków Karola Wojtyły

Jan Paweł II wielokrotnie powracał – słowem, myślą i jako pielgrzym w ojczyste strony – do Krakowa. To było jego ukochane miasto, tu spędził 40 lat życia, jako student, robotnik, ksiądz, biskup, kardynał – aż do wyboru na papieża. Dziś z łatwością można odtworzyć "papieskie" miejsca Krakowa.

Ulica Tyniecka 10

W Krakowie Karol Wojtyła zamieszkał latem 1938 r., jako 18-letni chłopak. Przeniósł się tu wraz z ojcem z pobliskich Wadowic, gdzie się urodził (matka zmarła, gdy miał zaledwie 9 lat). Ojciec i syn zamieszkali przy ul. Tynieckiej 10 na Dębnikach. Tabliczka ozdobiona papieskim herbem informuje o niezwykłym Domowniku sprzed lat. W Krakowie Karol łączył studia polonistyczne z twórczością poetycką i aktorstwem, z którym zetknął się wystawiając amatorskie spektakle w gimnazjum. Po wybuchu II wojny światowej przed wywózką do Niemiec ocaliła go praca w fabryce chemicznej Solvay w Borku Fałęckim. Dla młodego studenta ciężka praca fizyczna była zupełnie nowym doświadczeniem. Pracował tu jako robotnik w latach 1940-44.

Parafia na Dębnikach

Niedaleko domu na Tynieckiej odnajdziemy kolejny "papieski" ślad – kościół św. Stanisława Kostki na Dębnikach. W lutym 1940 r. podczas rekolekcji organizowanych w parafii, Karol poznał Jana Leopolda Tyranowskiego "jednego z tych nieznanych Świętych, ukrytych pośród ludzi", jak po latach napisze o swoim duchowym wychowawcy Jan Paweł II. Tyranowski mieszkał przy ul. Różanej 11. Dzięki temu człowiekowi, który był buchalterem, a potem krawcem, Karol Wojtyła i wielu innych młodych ludzi poznało dzieła św. Jana od Krzyża i Teresy z Avili. Nie ulega wątpliwości, że osoba Tyranowskiego oraz styl pracy duszpasterskiej, jaki prezentowali prowadzący parafię na Dębnikach salezjanie wpłynęły na dojrzewającą podczas okupacji decyzję o kapłaństwie.

Franciszkańska 3

Jesienią 1942 r. Karol podejmuje decyzję o kapłaństwie. Przybywa na Franciszkańską 3 i puka do drzwi rezydencji metropolity krakowskiego arcybiskupa Adama Sapiehy. W tragicznych czasach hitlerowskiej okupacji przygarnął on kleryków tajnego seminarium do swojej siedziby, gdyż budynek krakowskiego seminarium duchownego zajęli Niemcy. Klerycy powrócą tam w 1945 r., kiedy do Krakowa wejdą wojska sowieckie. Przy wejściu znajduje się tablica przypominająca, że "Alumnem tego seminarium był Karol Wojtyła – papież Jan Paweł II‿. Karol rozpoczął studia teologiczne. Mieszkał nadal przy Tynieckiej, ale codziennie rano służył metropolicie do Mszy. Był robotnikiem Solvayu i klerykiem tajnego seminarium.

Po dwóch latach, metropolita zgromadził wszystkich kleryków na stałe na Franciszkańskiej i nakazał zmienić ubrania cywilne na sutanny. Klerycy zamieszkali w dużej sali audiencyjnej, przerobionej na sypialnię. To w pałacowej kaplicy, 1 listopada 1946 r. Karol Wojtyła przyjął święcenia kapłańskie z rąk arcybiskupa Sapiehy.

Parafia św. Floriana

W marcu 1949 r. młody kapłan (ale już po pierwszej pracy jako wikary w podkrakowskiej Niegowici i studiach doktoranckich w Rzymie) został skierowany do pracy w parafii św. Floriana w Krakowie. Zamieszkał w bardzo skromnym domku tuż przy kościele, do którego garnęły się rzesze studentów. Ks. Wojtyła nabierał cennego doświadczenia w pracy z młodzieżą, która w obliczu stalinowskiej rzeczywistości, odnajdywała tu prawdziwą duchową i intelektualną oazę. Wraz ze "swoimi" studentami ks. Karol, nazywany przez nich "Wujkiem", chadzał na koncerty i filmy, organizował turystyczne wypady.

Kanonicza 21

W 1951 r. ks. Wojtyła przeniósł się z plebanii św. Floriana na ul. Kanoniczą i zamieszkał u znakomitego teologa, ks. prof. Ignacego Różyckiego. Miał już za sobą pierwsze publikacje artykułów i poezji w "Tygodniku Powszechnym", którego redakcja wciąż mieści się przy Wiślnej 12.

Po nominacji na biskupa pomocniczego archidiecezji krakowskiej (lipiec 1958) ks. Wojtyła przeniósł się na Kanoniczą 21 i mieszkał tu aż do nominacji na metropolitę krakowskiego. Obecnie mieści się tu Muzeum Archidicezjalne, a jedną z największych atrakcji jest pokój "papieski" z pamiątkami związanymi z krakowskim okresem życia późniejszego papieża. Przechowywane są tu zarówno kapłańskie i biskupie sutanny, a także narty czy wieczne pióro.

Gospodarz na Franciszkańskiej 3

Po nominacji na metropolitę krakowskiego (styczeń 1964) abp Karol Wojtyła zamieszkał w Pałacu Arcybiskupów Krakowskich przy Franciszkańskiej 3. W sali, gdzie niegdyś nocował wraz z innymi klerykami, przygarniętymi przez arcybiskupa Sapiehę, teraz jako metropolita krakowski abp Wojtyła przyjmował gości i delegacje. A po latach, już jako Jan Paweł II, podczas kolejnych wizyt w Krakowie z okna swej byłej siedziby będzie wiódł niezapomniane, ożywione i pełne humoru rozmowy, które stały się nieodłącznym elementem papieskich pielgrzymek.

Wawel

Katedra wawelska to matka wszystkich kościołów archidiecezji krakowskiej. To także jedna z głównych polskich nekropolii. Groby królów, bohaterów narodowych i wieszczów sąsiadują w wawelskich kryptach ze śladami czasów współczesnych. W najstarszej krypcie wawelskich podziemi, krypcie św. Leonarda, dzień po święceniach kapłańskich ks. Karol Wojtyła odprawił 2 listopada 1946 r. swą prymicyjną Mszę św. Do tej katedry abp Karol Wojtyła odbył ingres obejmując rządy w archidiecezji krakowskiej.

Inne ślady

"Krakowskie adresy" przyszłego papieża to także nowohuckie parafie, Uniwersytet Jagielloński (gdzie habilitacja ks. Wojtyły w listopadzie 1953 r. była ostatnią na Wydziale Teologicznym przed zamknięciem go przez władze komunistyczne).

Dla metropolity krakowskiego miejscem szczególnym był kościół na Skałce, który upamiętnia męczeństwo św. Stanisława Biskupa, czy położony naprzeciw biskupiego pałacu kościół franciszkanów z pięknym witrażem, zaprojektowanym przez wybitnego polskiego pisarza i malarza Stanisława Wyspiańskiego.

Tomasz Królak//ter